Als de politie je telefoon wil bekijken
Wat je kunt doen
- Vraag de agent wat die wil zien, en waarom.
- Vraag de agent of je nee mag zeggen.
- Word je gearresteerd of vastgehouden, vraag dan om een advocaat.
- Houdt de politie je telefoon, vraag dan hoe je je telefoon terugkrijgt.
- Schrijf op wat er is gebeurd zodra je kunt: wie erom vroeg, waar de politie naar keek en wat de politie heeft gehouden.
- Vraag een advocaat of een bureau voor rechtshulp wat de regels betekenen voor je eigen zaak.
De regels hieronder zijn wat rechtbanken en overheden zeggen, geen advies over je eigen zaak.
Verenigde Staten: wat de rechtbanken en het ministerie van Justitie zeggen
In de zaak Riley v. California boog het Amerikaanse Hooggerechtshof zich in 2014 over de vraag wat de politie moet doen voordat ze een telefoon doorzoekt die bij een arrestatie is meegenomen. Het antwoord van het Hof was: “vraag een bevel aan”. Zo’n bevel (in de VS een warrant) is toestemming van een rechter.
Volgens het Amerikaanse Hooggerechtshof is een bevel in het algemeen verplicht. Het Amerikaanse Hof zei ook dat de informatie op een telefoon niet buiten elke doorzoeking valt. Het Amerikaanse Hof aanvaardde dat de politie een telefoon mag meenemen en veiligstellen terwijl ze een bevel aanvraagt.
Volgens het Amerikaanse Hof kan een noodsituatie een doorzoeking zonder bevel rechtvaardigen. Een Amerikaanse rechter beslist daarna of de noodsituatie die doorzoeking rechtvaardigde.
Als je instemt met een doorzoeking. Volgens het handboek van het Amerikaanse ministerie van Justitie (Justice Department) voor federale aanklagers mogen agenten een telefoon zonder bevel doorzoeken als iemand die zeggenschap over de telefoon heeft, daar vrijwillig mee instemt. Een Amerikaanse rechter beslist of die instemming vrijwillig was. Een van de dingen waar een rechter in de VS naar kijkt, is of de persoon te horen kreeg dat die mocht weigeren. Het handboek is van 2009, van vóór Riley, en Riley gaat niet over doorzoekingen waarmee mensen instemmen.
Regels per staat. Riley gaat over de Amerikaanse grondwet. Volgens de voorlichtingspagina’s van de Amerikaanse federale rechtbanken heeft elke staat een eigen grondwet en eigen wetten. Een Amerikaanse staat kan je meer bescherming geven dan de Amerikaanse grondwet, maar niet minder. De regels van je staat kunnen je dus meer bescherming geven.
Canada: wat het Hooggerechtshof en Justice Canada zeggen
In 2014 deed het Hooggerechtshof van Canada in de zaak R. v. Fearon uitspraak over telefoons die bij een rechtmatige arrestatie worden gevonden. Volgens het Canadese Hof mag de politie zo’n telefoon zonder bevel doorzoeken, onder vaste voorwaarden. De Canadese rechters waren verdeeld: 4 tegen 3.
Justice Canada, het Canadese ministerie van Justitie, noemt 4 voorwaarden. De arrestatie is rechtmatig. De politie heeft een geldige reden voor de doorzoeking, die met de arrestatie te maken heeft. De doorzoeking gaat niet verder dan die reden. De politie maakt gedetailleerde aantekeningen van wat ze bekijkt en hoe.
Volgens het Canadese Hof gaat de doorzoeking in het algemeen alleen over recente e-mails, sms-berichten, foto’s en de lijst met gesprekken. Het Canadese Hof zei ook dat die lijst geen vaste regel is, en dat andere doorzoekingen in sommige gevallen gerechtvaardigd kunnen zijn.
Volgens Justice Canada geldt een doorzoeking zonder bevel in het algemeen als onredelijk, tenzij die gerechtvaardigd kan worden. Volgens Justice Canada telt instemming met een doorzoeking ook alleen als je volledig bent geïnformeerd en vrijwillig instemt.
Volgens Justice Canada geeft het Handvest (het Canadese Handvest van rechten en vrijheden) je het recht om zonder uitstel een advocaat te spreken als je wordt gearresteerd of vastgehouden. In Canada heb je ook het recht om te horen dat je dat recht hebt. Elke Canadese provincie en elk Canadees territorium heeft een eigen regeling voor rechtsbijstand. Justice Canada noemt die regelingen.
Verenigd Koninkrijk: wat het Home Office zegt
In het VK kan de politie je vragen om een telefoon af te geven en ermee in te stemmen dat de politie er informatie uit haalt. Volgens de gedragscode van het Home Office, het Britse ministerie van Binnenlandse Zaken, gaat dat verzoek meestal naar een slachtoffer of een getuige. Volgens de Britse code moet je eerst een schriftelijke kennisgeving krijgen. Daarin staat wat de politie wil, waarom en hoe de politie ermee omgaat. In de kennisgeving staat ook dat je mag weigeren, en dat het onderzoek kan doorgaan als je weigert. Volgens de Britse code mag niemand je onder druk zetten om in te stemmen. Lees de code van het Home Office.
Die Britse code gaat niet over een doorzoekingsbevel of andere dwangbevoegdheden. De Britse code raadt af om met die bevoegdheden de telefoon van een slachtoffer of getuige in te nemen als daar persoonlijke informatie op staat. Volgens de Britse code wordt de telefoon van een verdachte waarschijnlijk op grond van andere bevoegdheden in beslag genomen.
Een aparte code van het Britse Home Office gaat over wachtwoorden. In het VK kan een overheidsinstantie, zoals de politie, toestemming krijgen om je een schriftelijke kennisgeving te geven. Die toestemming kan van een rechter komen. De kennisgeving kan eisen dat je een wachtwoord geeft of vergrendelde informatie leesbaar maakt. Volgens de Britse code is zo’n kennisgeving vooral bedoeld voor iemand die zelf onderwerp van een onderzoek is, of erbij betrokken is. Volgens de Britse code is niet meewerken een strafbaar feit.
Volgens GOV.UK, de website van de Britse overheid, heb je recht op gratis juridisch advies als je op een politiebureau wordt verhoord. Je kunt in het VK vragen om de dienstdoende advocaat (duty solicitor). Ben je niet tevreden over hoe de politie je heeft behandeld, neem dan volgens GOV.UK contact op met het politiekorps of bel 101 in het VK. In Schotland en Noord-Ierland gelden andere regels bij een arrestatie. Lees je rechten bij een arrestatie op GOV.UK.
Wat de uitspraken niet beslissen
De Amerikaanse en Canadese uitspraken hierboven zeggen niet of de politie je kan dwingen je telefoon te ontgrendelen. Vraag dat aan een advocaat.
Riley gaat over telefoons die bij een arrestatie zijn meegenomen. Volgens het Amerikaanse Hof gaf de zaak geen antwoord op vragen over digitale informatie in andere omstandigheden.
Aan een grens gelden eigen regels. Lees Aan de grens, of als een ambtenaar je telefoon wil zien.
Deze pagina gaat alleen over de VS, Canada en het VK. Ben je ergens anders, vraag het dan aan een advocaat ter plaatse.
Underlock komt binnenkort in de App Store. Zo gaat het werken.
Wat Underlock doet
- Een plek om kopieën te bewaren. Underlock is een privékluisapp op je iPhone. Je kluis kan je aantekening van wat er is gebeurd bewaren, of een foto van een papier dat je van de politie kreeg.
- Bewaar de originelen. Importeren zet een kopie van elke foto in je kluis. We kunnen niet zeggen dat een kopie in je kluis ergens wordt geaccepteerd. Laat de originelen dus staan waar ze staan, tot een advocaat iets anders zegt. Vraagt Underlock Originelen uit Foto’s verwijderen?, kies dan Bewaar.
- Underlock verandert niets aan de wet. De politie of een rechtbank kan nog steeds vragen naar wat je bewaart. Agenten kunnen je vragen je kluis te openen. Is je kluis open, dan kan een agent alles in je kluis zien.
- We hebben geen kopie. We ontvangen nooit je bestanden, je patroon of je sleutels, dus we kunnen je kluis voor niemand openen en je bestanden niet afgeven.